ГУТЕНБЕРГ ГЕНЗФЛЯЙШ ІЯГАН. СУДОВЫ ПРАЦЭС

Позняй восенню 1455 г. Фуст пачаў судовы працэс супраць Гутенберга, запатрабаваўшы звароту не толькі сваіх капіталаўкладанняў, але і адсоткаў. Цяжбу гэту ён выйграў, і хоць рашэнне суда да нас не дайшло, хутчэй за ўсё, Іяган Гутенберг быў змушаны аддаць былому партнёру і свой друкаваны станок, і ўвесь падрыхтаваны да друку набор 42-маленькай Бібліі. Менавіта гэтым можна растлумачыць той факт, што Біблія, часта званая таксама Бібліяй Гутенберга, была насамрэч выпушчана Іяганам Фустом сумесна з Петером Шеффером з наборных дошак, якія падрыхтаваў Гутенберг.

Нажаль, выходных дадзеных гэта кніга не мае і таму невядома, калі менавіта яна была выпушчана. Найстаражытнай друкаванай кнігай, на якой паказаны дата і імёны друкароў, з'яўляецца раскошная буйнафарматная Псалтыр, выпушчаная ў святло ў Майнцы Петером Шеффером і Іяганам Фустом 14 жніўня 1457 г. Імя сапраўднага вынаходніка кнігадрукавання Іягана Гутенберга тут не згадваецца. Петер Шеффер - адзін з першых і, верагодна, каханых вучняў Гутенберга, сталы пасля адным з найбуйных друкароў XV у., - у цяжкую гадзіну здрадзіў свайго настаўніка.

Існуюць розныя, часцей за ўсё выключальныя адзін аднаго версіі адносна лёсы Іягана Гутенберга пасля працэсу 1455 г. Па меркаванні адных даследнікаў, друкар апынуўся цалкам спустошаны і ўжо да канца сваіх дзён нічога не друкаваў. Прыхільнікі традыцыйнай версіі пра маральны і фінансавы крах Іягана Гутенберга ў якасці доказу сваёй правасці прыводзяць той факт, што ні на адным з первопечатных выданняў няма імя вынаходніка. Іншыя даследнікі мяркуюць, што вынаходнік, страціўшы права на тыраж 42-маленькай Бібліі, а таксама на ўладкованае сумесна з Іяганам Фустом прадпрыемства, здолеў пры гэтым захаваць параўнальна невялікую ўласную майстэрню, дзе і працягваў працаваць.

Ён захаваў свой першы шрыфт, якім у 1456-1459 гг. друкаваў падручнікі і календары, а прыблізна ў 1459-1461 гг. новай адліўкай гэтага шрыфта надрукаваў 36-маленькую Біблію. Друкарская і выдавецкая дзейнасць Гутенберга ў гэты перыяд, мабыць, не была такой актыўнай, як раней. Магчыма, на ёй адбіваўся ўзрост, па тых часах цалкам самавіты: майстру было ўжо за шэсцьдзесят. Старшына гільдыі Конрад Гумери быў адным з нешматлікіх, хто дапамог пастарэламу кнігадрукару ў гэта цяжкае для яго час. Ён не толькі аказаў Гутенбергу духоўную падтрымку, але і падаў яму неабходная прылада для працы, а таксама зрабіў усё магчымае, каб кнігадрукар змог дамагчыся забароны на выкарыстанне пры яго жыцці вынайдзенага ім шрыфта іншымі друкарамі.