ДАСТАЕЎСКІ ФЯДОР МІХАЙЛАВІЧ. СТРАШНАЕ ГОРА

За два гады да гэтай падзеі Дастаеўскі перажыў яшчэ адно страшнае гора. Раптам памёр ад прыступу эпілепсіі трохмесяцовы сын Алёша. 'Ён неяк асабліва кахаў Алёшу, амаль хваравітым каханнем, сапраўды прадчуваючы, што хутка пазбавіцца яго, - успамінала пазней жонка пісьменніка Ганна Рыгораўна. - Фёдар Міхайлавіч быў спакойны і мужна выносіў які выліўся над ім удар лёсу, але я моцна асцерагалася, што гэта стрымліванне сваёй глыбокай гаротнасці фатальна адаб'ецца на яго і без таго што пахіснулася здароўі'.

Сапраўды, здароўе пісьменніка выклікала сур'ёзныя асцярогі яго родным. Апошнія восем гадоў жыцця ён пакутаваў хранічным катарам верхніх дыхальных шляхоў. Яго арганізм саслаблялі і рэгулярна паўтаральныя эпілептычныя прыпадкі, якія дастаўлялі нямала фізічных і душэўных пакут.

У ноч з 25 на 26 студзеня 1881 г. у Дастаеўскага адбыўся парыў лёгачнай артэрыі, пасля чаго ён знепрытомнеў. Калі Фёдар Міхайлавіч ачуўся, то першым яго жаданнем было вызнавацца і прычасціцца, што і было выканана.

У апошні вечар перад смерцю пісьменнік папытаў жонку запаліць свячу і прынесці Евангелле. Наўздагад адкрыў яго. На на гэты раз гэта было Евангелле ад Матфея: 'Ісус жа сказаў яму ў адказ: не ўтрымлівай, бо так належыць нам выконваць вялікую праўду'. 'Ты чуеш, - “не ўтрымлівай”, - значыць, я памру', - сказаў Дастаеўскі і зачыніў кнігу. 9 лютага ў 20 гадзін 38 мінуць пісьменніка не стала.