ДЭКАРТ РЕНЕ. ВЫНІКІ ДАСЛЕДАВАННЯЎ

У частцы 'Дыёптрыка' выкладзены вынікі даследаванняў Дэкарта і яго напрацоўкі, неабходныя для фармавання гэтак важнай навукі, як оптыка. Так, незалежна ад В. Снеллиуса Дэкарт адкрыў закон пераламлення светлавога прамяня на мяжы двух розных асяроддзяў. Фармулёўка гэтага закона дазволіла ўдасканаліць аптычныя прыборы, якія гулялі велізарную ролю ў астраноміі і навігацыі, а неўзабаве сталі актыўна ўжывацца і ў мікраскапіі.

У частцы 'Метэоры' Дэкарт разгледзеў метралагічныя з'явы, а ў IV часці 'Развагі пра метад…' выказаў асновы сваёй метафізікі (зразумела, у яе традыцыйным арыстоцелеўскім сэнсе - як вучэнні пра найболей агульныя прынцыпы быцця і веды). Паглыбленую іх трактоўку ён даў у адмысловым складанні 'Разважанне пра першую філасофію' (як называў метафізіку сам Арыстоцель), напісаным на лацінскай мове і выдадзеным у Парыжы ў 1641 г.

Другое выданне гэтай працы выйшла ў Амстэрдаме ў 1642 г., а французскі пераклад, апублікаваны ў Парыжы ў 1647 г., зваўся 'Метафізічныя разважанні'. У гэтым выданні да асноўнага тэксту былі прыкладзены сем 'Пярэчанняў' на яго (іх сабраў Мерсенн, які разаслаў рукапіс розным філосафам) і 'Адказы' Дэкарта на пярэчанні. Такім чынам, прадбачлівы аўтар пакінуў апошняе слова ў спрэчцы за сабой.

Філасофія Дэкарта пракралася ў шматлікія ўніверсітэты Еўропы і сярод іх прафесараў з'явіліся яе перакананыя і энергічныя паслядоўнікі. З часам уся сукупнасць поглядаў філосафа ператварылася ў цэлы кірунак у навуцы - картэзіянства (ад Картезия - латынізаванага імя Дэкарта).