ГУТЕНБЕРГ ГЕНЗФЛЯЙШ ІЯГАН. ДРУК

Для друку старонак у два слупка з акуратнымі роўнымі палямі Іяган Гутенберг нарыхтаваў 290 друкаваных знакаў: 47 загалоўных літар, 63 маленькіх, 92 знака са скарачэннямі (абрэвіятурамі), 83 камбінацыі літар (лігатуры) і пяць косак. Лігатуры (ff, fl, st, 11) эканомілі шмат месца і дазвалялі захаваць адзін кегель (памер шрыфта). Майстар імітаваў лепшыя ўзоры рукапісных шрыфтоў, захоўваючы архітэктуру тэксту, каб глядзельна старонка ўспрымалася запоўненай раўнамерна. Адкрыты Гутенбергом спосаб кнігадрукавання заставаўся фактычна нязменным да канца XVIII у.

У гісторыі вынаходства кнігадрукавання яшчэ досточно шмат невыразнасцяў. Напрыклад, і дагэтуль не ўсталявана дата геніяльнага вынаходства Гутенберга. Адно з найстарых вядомых нам сведчанняў пра вынаходства кнігадрукавання дае італьянская 'Хроніка', якая выйшла ў святло 13 верасня 1483 г.: 'Наколькі ўсе людзі, якія займаюцца навукай, павінны дзякаваць немцаў, можна сказаць, не быўшы мудрацом. Бо Іяган Гутенберг, рыцар з Майнца на Рэйне, старанным розумам сваім у 1440 г. адкрыў мастацтва кнігадрукавання, якое цяпер распаўсюдзілася па ўсёй зямлі. Гэта дазваляе нашчадкам чытаць размножаныя ў шматлікіх тамах твора антычных пісьменнікаў і купляць гэтыя тамы па танным кошце'. На 1440 г. як на час вынаходства друкарскага станка паказваюць і іншыя паведамленні. Таму менавіта да гэтай даты ўзыходзіць традыцыя імпрэзы юбілеяў кнігадрукавання.

Вядома, што ўжо ў 1430-х гг. XV у. Гутенберг карыстаўся славай майстэрскага і рознабаковага майстра. Ён займаўся шліфоўкай каштоўных камянёў, а таксама вырабам люстэркаў, якія ў XV у. рабілі са старанна адпаліраваных металічных пласцін. Праца гэты патрабаваў вялікага мастацтва, і займаліся ім па перавазе ювеліры, залатых спраў майстра, да цэха якіх Гутенберг быў адзін час прыпісаны. У 1438 г. ён стаў кампаньёнам Андрэа Дритцена і братоў Хейльманов, Андрэа і Антонія, пагадзіўшыся навучыць іх нейкім 'таемным мастацтвам'. Усе чальцы арганізаванага таварыства, уключаючы Гутенберга, уклалі ў прадпрыемства немалыя сродкі.

Кожны з іх разлічваў на хуткі і дакладны прыбытак, якая не ішла ні ў якое параўнанне з сумай іх выдаткаў. Забяспечыць высокі прыбытак павінна было 'новая, дагэтуль невядомая справа', тэхнічную сутнасць якога кампаньёны трымалі ў найстрогім сакрэце. Верагодна, гаворка ідзе пра першыя досведы кнігадрукавання, хоць і ў гэтай гіпотэзы ёсць свае супернікі. Па невядомых для гісторыкаў чыннікам смерць аднаго з кампаньёнаў, Андрэа Дритцена, у канцы 1438 г. прычынілася судовай цяжбы, падчас якой два яго брата патрабавалі прызнаць за імі маёмасныя правы нябожчыка. З вялікай працай Іягану Гутенбергу атрымалася выйграць працэс, і ён застаўся працаваць у Страсбурзе.