КАНФУЦЫЙ (КУН-ЦЗЫ)

(род. у 551 г. да н. э. - розум. у 479 г. да н. э.)

Сапраўднае імя - Кун Цю, літаратурны псеўданім - Чжун Ні. Старажытнакітайскі філосаф, палітолаг, вялікі настаўнік, палітычны дзеяч, адзін з найвялікіх розумаў Усходняй Азіі. Заснавальнік філасофскага вучэння - канфуцыянства, сталага пасля рэлігіяй цэлай дзяржавы. Аўтар кніг 'Мышалоў Юй' ('Гутаркі і меркаванні'), 'Кніга песень', 'Кніга змен'.

У кожнага народа ёсць свой 'залатое стагоддзе' - перыяд гісторыі, якім ганарацца ўсе наступныя пакаленні. У Егіпце гэта валадаранне першых Рамзесов, у шумераў - час героя Гільгамеша, у Вавілоніі - царства Навухаданасора, а ў Старажытнай Грэцыі - стагоддзі росквіту афінскай дзяржавы. У Кітаі 'залатое стагоддзе' прыналежыць эпосе царства Чжоу (1027-256 гг. да н. э.). Па ўяўленні старажытных кітайцаў, гэта было час усеагульнага дастатку, парадку, справядлівасці, развіцці навук і культуры. Так, ва ўсякім разе, бачылася мудрацам VI-V стст. да н. э., т. е. таго самага часу, калі жыў і дзеяў Канфуцый, заснавальнік класічнага кітайскага вучэння - канфуцыянства.

Канфуцыянства стала больш за проста філасофская плынь. Гэта таксама і палітыка, і адміністрацыйная сістэма, і галоўны рэгулятар эканамічных і сацыяльных працэсаў - гэта аснова ўсяго кітайскага ладу жыцця, 'квінтэсенцыя кітайскай цывілізацыі'. На працягу дзвюх з лішнім тысяч гадоў канфуцыянства ўплывала на розумы, пачуцці і ўклад жыцця кітайцаў, фармавала іх перакананні, псіхалогію, паводзіны і мысленне.

Па запаведзях кітайскага філосафа шматлікія стагоддзі жывуць насельнікі Японіі, Карэі, В'етнама, а найвялікім Настаўнікам чалавецтва яго лічылі ўжо ў сярэднявечнай Еўропе. Этычнае вучэнне Канфуцыя вызначыла асновы ўсяго кітайскага менталітэту, стаўшы галоўным фактарам дзіўнай жывучасці кітайскай цывілізацыі.

Падпадзелы гэтай старонкі: