Тым часам Кант, ужо маючы некаторую вядомасць у навуковых кругах Прусіі, усё яшчэ лічыўся студэнтам, якія праслухалі курс лекцый у вышэйшай навучальнай установе, але не што завяршылі належным чынам свая адукацыя. За гады працы дарэктарам ён назапасіў невялікую суму, неабходную для пачатку акадэмічнай кар'еры. У красавіку 1755 г. Кант падаў на філасофскі факультэт Кенігсбергскага ўніверсітэта магістарскую дысертацыю 'Пра агонь', праз месяц здаў вусновы іспыт, і 12 чэрвеня быў збудаваны ў навуковую ступень.
Але для таго каб атрымаць права чытаць лекцыі, маладому філосафу мела быць прайсці абарону адмысловай дысертацыі ў публічным дыспуце. Гэта праца Канта звалася 'Новае асвятленне першых прынцыпаў метафізічнага спазнання'. Абараніўшы яе, ён атрымаў званне прыват-дацэнта, т. е. пазаштатнага выкладчыка, праца якога аплачваўся самімі студэнтамі. У першую сваю ўніверсітэцкую зіму Імануіл чытаў логіку, матэматыку, метафізіку, прыродазнаўства. Затым да іх дадаліся фізічная геаграфія, этыка і механіка. Выкладанне паглынала ўвесь час і сілы філосафа, але нябеднае існаванне зараз было забяспечана.
Значны ўплыў на жыццё і творчасць Канта аказала вайна Прусіі з Францыяй, Аўстрыяй і Расіяй. У гэтай вайне прусакі патрывалі паразу, і Кенігсберг на некаторы час стаў рускай тэрыторыяй. У студзені 1758 г. горад прысягнуўся на пэўнасць імператрыцы Лізавеце Пятроўне, разам з выкладчыкамі ўніверсітэта прынёс прысягу і Імануіл. Вайна практычна не закранула мірнае насельніцтва, і навучальны працэс ва ўніверсітэце не перарываўся.
Проста да звычайных лекцый дадаліся яшчэ і заняткі з рускімі афіцэрамі. Вядома, што Кант чытаў для іх фартыфікацыю і піратэхніку. Некаторыя біёграфы філосафа схільныя лічыць, што яго слухачамі ў той час маглі быць такія вядомыя ў расійскай гісторыі твару, як будучы екацярынінскі вяльможа Г. Арлоў і генералісімус А. Сувораў, тады падпалкоўнік.
|